به گزارش مجله خبری نگار/برنا؛ محققان سیارهای جوان به نام TIC ۲۴۱۲۴۹۵۳۰ b را کشف کردهاند که در حال تبدیل شدن به یک «مشتری داغ» است. این سیاره در مداری بسیار نامتعارف و عقبگرد حرکت میکند که میتواند سرنخهایی از نحوه شکلگیری این سیارات عظیم و داغ ارائه دهد.
مشتریهای داغ از جمله سیارات بسیار خاص و افراطی در کهکشان هستند. این سیارات عظیم مانند مشتری، با سرعتی فوقالعاده زیاد در مداری بسیار نزدیک به ستاره خود میچرخند؛ در حالی که مشتری در منظومه شمسی ما ۴۰۰۰ روز برای گردش به دور خورشید زمان نیاز دارد، مشتریهای داغ فقط چند روز برای این کار نیاز دارند.
دانشمندان معتقدند که مشتریهای داغ همیشه اینگونه نبودهاند و احتمالاً به عنوان «مشتریهای سرد» در نواحی سرد و دوردست شکل گرفتهاند. اما اینکه چگونه به این غولهای گازی داغ و نزدیک به ستاره تبدیل شدهاند، هنوز یک معمای بزرگ است.
اکنون، تیمی از اخترشناسان از موسسه فناوری ماساچوست (MIT)، دانشگاه پنسیلوانیا و چندین مرکز دیگر، سیارهای «پیشمشتری داغ» را کشف کردهاند؛ یک سیاره جوان که در میانه مسیر تبدیل به یک مشتری داغ قرار دارد. این سیاره به دور ستارهای در فاصله حدود ۱۱۰۰ سال نوری از زمین میچرخد و مدار آن بسیار بیضوی است. اگر این سیاره در منظومه شمسی ما بود، به اندازه ده برابر فاصله عطارد به خورشید نزدیک میشد و سپس به بیرون، تا فراتر از زمین پرتاب میشد. دانشمندان تخمین زدهاند که این مدار، بیشترین انحراف از مرکز را در میان سیارات شناخته شده دارد.
این سیاره همچنین در مداری عقبگرد حرکت میکند؛ به این معنی که برخلاف سیارات منظومه شمسی که در همان جهت چرخش خورشید حرکت میکنند، این سیاره در جهت مخالف چرخش ستاره خود میچرخد.
شبیهسازیهای انجام شده نشان میدهد که مدار بسیار بیضوی و عقبگرد این سیاره نشاندهنده فرایندی به نام «مهاجرت با انحراف زیاد» است؛ فرایندی که طی آن مدار سیاره ناپایدار شده و به تدریج کوچکتر میشود، زیرا تحت تأثیر نیروی جاذبه ستاره یا سیاره دیگری در مدارهای دورتر قرار میگیرد.
کشف سیارهای جدید در مدار مشتری
در مورد سیاره TIC ۲۴۱۲۴۹۵۳۰ b، محققان دریافتهاند که این سیاره به دور یک ستاره اولیه میچرخد که خود آن ستاره به دور یک ستاره ثانویه در یک سیستم دوتایی چرخش میکند. تعامل بین این دو مدار باعث شده است که این سیاره به تدریج به ستاره خود نزدیکتر شود.
در حال حاضر مدار این سیاره بیضوی است و حدود ۱۶۷ روز طول میکشد تا به دور ستاره خود بچرخد. دانشمندان پیشبینی میکنند که طی یک میلیارد سال آینده، این سیاره به یک مدار دایرهای و نزدیکتر خواهد رسید و هر چند روز یکبار به دور ستاره خود میچرخد. در آن زمان، این سیاره به یک مشتری داغ کامل تبدیل خواهد شد.
این سیاره با تغییرات شدید نوری مواجه میشود و در هر بار عبور از نزدیکی ستاره، فصلهای رادیکال و جوی بسیار داغی را تجربه میکند.
این کشف در کنار شبیهسازیهای مداری نشان میدهد که مشتریهای داغ میتوانند از طریق فرایند مهاجرت با انحراف زیاد شکل بگیرند، فرایندی که طی آن سیاره به تدریج و با تغییرات شدید مداری، به جایگاه نهایی خود میرسد.